Dziękujemy, teraz zawsze będziesz na bieżąco!
Ogólna charakterystyka powszechnej samoobrony ludności.
Samoobrona powszechna, to termin z zakresu teorii wojskowości, określający oddolną formę obrony narodowej, polegającą na samorzutnym, trwałym lub doraźnym organizowaniu się ludności cywilnej w miejscu zamieszkania, dla przeciwstawienia się zagrożeniom życia, zdrowia, mienia i środowiska. Zagrożenia te mogą wynikać zarówno z działalności ludzkiej, jak i z przyczyn naturalnych.
Obowiązek samoobrony powszechnej obejmuje każdego obywatela Rzeczypospolitej Polskiej. Szczegółowe uregulowania w tej materii znajdują się w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, w artykule 85 (Obowiązkiem obywatela polskiego jest obrona ojczyzny), oraz w Ustawie o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 21 listopada 1967 r. (Dz.U. z 2017 r., poz. 1340).
Również państwo ma wobec obywateli szereg zobowiązań w zakresie promowania samoobrony powszechnej. Są one realizowane m.in. poprzez szkolenia z zakresu przysposobienia obronnego. Szefowie obrony cywilnej zobowiązani są do organizowania szkolenia ludności w zakresie powszechnej samoobrony.
Zobowiązania obywateli w ramach przygotowania do samoobrony
W ramach przygotowania do samoobrony osoby posiadające obywatelstwo polskie mogą być zobowiązane do:
Cele i zadania obrony cywilnej
Obrona Cywilna w Polsce stanowi system o sprecyzowanych zadaniach, strukturach i formach działania. Jest zespolona ze wszystkimi szczeblami administracji państwowej i samorządowej, podmiotami gospodarczymi (niezależnie od osobowości prawnej), organizacjami społecznymi oraz z całym społeczeństwem. Siłą obrony cywilnej jest jej powszechność, oznacza to, że wszyscy obywatele naszego kraju uczestniczą w ochronie grup ludzi, którzy znaleźli się w sytuacji zagrożenia. Centralnym organem właściwym w sprawach obrony cywilnej jest Szef Obrony Cywilnej Kraju, którego na wniosek Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji powołuje Prezes Rady Ministrów.
Terenowymi organami obrony cywilnej w administracji rządowej i samorządowej są wojewodowie, starostowie, wójtowie oraz burmistrzowie i prezydenci miast, jako szefowie obrony cywilnej województw, powiatów i gmin. Zadania obrony cywilnej są realizowane w czasie pokoju i w czasie wojny.
Zadania obrony cywilnej w czasie pokoju
W okresie pokoju obrona cywilna współuczestniczy w ochronie ludności i środowiska naturalnego przed nagłymi i rozległymi zagrożeniami powstałymi w wyniku działania sił przyrody lub awarii obiektów technicznych, szczególnie przed tymi, które powodują skażenia toksycznymi środkami przemysłowymi, skażenia promieniotwórcze oraz katastrofalne pożary, zatopienia, huragany itp., organizuje system wczesnego ostrzegania i przygotowuje ludność do powszechnej samoobrony.
Zadania obrony cywilnej w czasie wojny
W razie wojny obrona cywilna ma na celu ochronę ludności, zakładów pracy, urządzeń użyteczności publicznej, dóbr kultury oraz ratowania poszkodowanych i udzielanie im pomocy.
Obowiązki i zadania ludności w przygotowaniu przedsięwzięć obrony cywilnej
Charakterystyka stanów gotowości obronnej państwa
Stan stałej gotowości obronnej państwa utrzymuje się w czasie pokoju, gdy nie stwierdza się istotnych zagrożeń zewnętrznego bezpieczeństwa państwa. W stanie stałej gotowości obronnej państwa są realizowane zadania planistyczne, organizacyjne, szkoleniowe i kontrolne, mające na celu utrzymywanie w sprawności systemu obronnego państwa.
Stan gotowości obronnej państwa czasu kryzysu wprowadza się w razie zaistnienia zewnętrznego zagrożenia bezpieczeństwa państwa wymagającego uruchomienia wybranych elementów systemu obronnego lub realizacji zadań ustalonych dla tego stanu. W stanie gotowości obronnej państwa czasu kryzysu są realizowane zadania zapewniające przygotowanie do przeciwdziałania zewnętrznym zagrożeniom bezpieczeństwa państwa oraz usuwania skutków ich wystąpienia.
Stan gotowości obronnej państwa czasu wojny wprowadza się w celu odparcia bezpośredniej zbrojnej napaści na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub gdy z umów międzynarodowych wynika zobowiązanie do wspólnej obrony przeciwko agresji. W stanie gotowości obronnej państwa czasu wojny realizuje się zadania umożliwiające przeprowadzenie powszechnej mobilizacji, wprowadzenie stanu wojennego oraz pełne rozwinięcie systemu obronnego państwa do odparcia agresji militarnej. Rozporządzenie Rady Ministrów z 21 września 2004 r. w sprawie gotowości obronnej państwa (Dz.U.2004, nr 219,poz.2218).
Przygotowanie do samoobrony przed środkami masowego rażenia.
Sposoby postępowania w przypadku porażenia – bronią jądrową, chemiczną, biologiczną, klasyczną.
I. w rejonie skażonym promieniotwórczo Bezpośrednio po wybuchu jądrowym, jako pierwsze do działania przystępują służby O.C. Osoby, które ukryły się w budowlach ochronnych nie powinny wychodzić na otwartą przestrzeń, do czasu otrzymania zezwolenia po odwołaniu alarmu. W razie zniszczenia schronu powinny one zastosować posiadane środki ochrony dróg oddechowych np. chustki, szmaty, ubrania, starać się wydostać z rejonu porażenia i przejść do miejsca wskazanego przez oddziały O.C.
Pokonując skażony teren powinny, jednak zachować wszelkie środki ostrożności:
Pomocą, jaką ludność może okazać służbom O.C. może być: informacja o rozmieszczeniu ukryć, dojściach do zawalonych budowli ochronnych, pomoc w poszukiwaniach poszkodowanych, pomoc jednostkom pożarniczym, pomoc w odgruzowywaniu budowli i dróg oraz w obsłudze urządzeń do dezaktywacji.
II. w rejonie zastosowania broni chemicznej
Oznaką zastosowania bojowych środków chemicznych, jest zmieniony, wyczuwalny zapach, zależny od tego, jaki środek został zastosowany. W powietrzu mogą pojawić się również obłoki przypominające dym, mgłę lub rozprzestrzeniający się gaz. Czasami bardzo trudno jest stwierdzić zastosowanie broni chemicznej, gdyż niektóre środki są całkowicie niewidoczne i niewyczuwalne. Ujawniają dopiero swoje szkodliwe działanie. Wszelkie działania w terenie skażonym bronią chemiczną, możliwe są tylko przy użyciu środków ochrony przed skażeniami. Należy dążyć do obejścia lub wyjścia z tego terenu.
Podczas działania w terenie skażonym trzeba;
III. rejonie zastosowania broni biologicznej
Broń wykorzystująca chorobotwórcze bakterie, toksyny i wirusy do wywoływania epidemii chorób zakaźnych; do przenoszenia broni biologicznej mogą być używane np. pociski, bomby lotnicze, pojemniki z zakażonymi owadami. Oznakami użycia tego właśnie rodzaju broni są „głuche” wybuchy bomb, krople cieczy i duże odłamki w miejscach wybuchu, pojawienie się większej ilości gryzoni, insektów, kleszczy lub organizmów wcześniej niespotykanych na danym terenie.
W celu ochrony ludzi przed zakażeniami:
W celu uniknięcia epidemii w miejscach skażenia powinniśmy użyć maski przeciwgazowej typu wojskowego lub cywilnego.
IV. w rejonie wydostania się toksycznych środków przemysłowych
W przypadku wystąpienia skażenia należy zachowywać się spokojnie, przeciwdziałać panice i stosować się do zarządzeń porządkowych. Osoby przebywające w terenie otwartym winny:
V. w rejonie porażenia bronią klasyczną należy:
Sposoby postępowania w przypadku znalezienia niewybuchu.
W przypadku natrafenia w ziemi na przedmioty niewiadomego pochodzenia – metalowe, zardzewiałe, przypominające swoim wyglądem niewypały lub pociski, rakiety, głowice czy naboje rożnych kalibrów należy zachować szczególną ostrożność.
Działania po znalezieniu niewypału, niewybuchu i innego podejrzanego przedmiotu:
1. znalezisku należy poinformować jednostkę policji oraz lokalne władze administracyjne, w przypadku prowadzenia prac budowlanych również inspektora nadzoru inwestorskiego.
W zgłoszeniu należy:
2. Teren wokół podejrzanego przedmiotu trzeba wygrodzić barierami wolnostojącymi, bez konieczności wbijania ich elementów do gruntu.
3. Bariery należy oznaczyć tablicami informującymi o zagrożeniu życia.
4. Do czasu przybycia służb mundurowych, tj. policji lub jednostki saperskiej trzeba wyznaczyć osoby odpowiedzialne za pilnowanie rejonu, w którym znaleziono podejrzany przedmiot.
5. Z rejonu zagrożenia należy usunąć osoby postronne.
6. Po przybyciu służb mundurowych należy podporządkować się ich rozkazom i zaleceniom.
Zabrania się:
Przygotowanie mieszkania (pokoju, piwnicy) do ochrony przed skażeniami i zakażeniami
Z uwagi na fakt, iż na terenie gminy nie istnieją schrony i typowe ukrycia należy odpowiednio przygotować mieszkania, a w szczególności posiadane piwnice.
Każda rodzina powinna mieć tak przygotowaną piwnicę, pokój lub mieszkanie, aby stanowić one mogły ochronę przed oddziaływaniem na organizm ludzki opadu substancji promieniotwórczych, środków trujących niebezpiecznych dla zdrowia środków biologicznych.
Przystosowując mieszkanie (piwnicę, pokój) należy mieć na uwadze to, że jego podstawową
cechą powinna być hermetyczność (szczelność) i możliwość zapewnienia w miarę potrzeby najprostszej wentylacji.
Należy wykonać następujące prace:
Do zbiorowej ochrony ludności przystosowane są niektóre budowle komunikacyjne, przede wszystkim podziemne garaże, tunele, podziemne przejścia dla pieszych i tunele metra.
Przygotowanie budynków gospodarczych do ochrony przed skażeniami i zakażeniami
Przedsięwzięcie to polega na zwiększeniu walorów wytrzymałościowych oraz właściwości ochronnych stodół, spichlerzy, komórek, obór i chlewni z bydłem i trzodą przede wszystkim przez ich uszczelnienie i uniemożliwienie przedostawania się środków skażenia i zakażenia do wnętrza. W okresie zagrożenia - na wezwanie obrony cywilnej w budynkach gospodarczych, w miarę potrzeb, należy:
Sposoby zabezpieczenia żywności
Gwarancją izolacji żywności od środowiska zewnętrznego jest zastosowanie właściwych opakowań. Opakowania ochronne mogą być następujące:
Sposoby zabezpieczenia wody
Sieć wodociągową zabezpiecza się przez odcięcie poboru wody na okres niebezpiecznego skażenia w miejscu jej czerpania. Ponowny jej pobór nastąpi po ustąpieniu niebezpiecznego skażenia.
W związku z powyższym należy:
Zabezpieczenie studni
Studnie kopane (z kołowrotem) zabezpiecza się przez:
Sposoby zabezpieczenia płodów rolnych i pasz
Uprawy polowe w zasadzie będą pozostawione samoczynnemu odkażaniu. Skutki skażeń łagodzone będą odpowiednimi przedsięwzięciami agrotechnicznymi. W uprawach warzywnych należy wykorzystać do ochrony roślin tunele i przykrycia foliowe. Główny wysiłek należy skierować na ochronę przed skażeniami płodów rolnych i pasz już zebranych. Ziarno i pasze treściwe należy z zasady przechowywać w zamkniętych i uszczelnionych pomieszczeniach. Na okres opadania pyłu promieniotwórczego zamyka się także wentylację. Zboża i siano w stogach i stertach powinny być przykryte np. słomą nie przeznaczoną na paszę, wikliną, brezentem, folią. Wokół stogów wykopuje się rowki odpływowe. Rośliny okopowe oraz niektóre warzywa przechowuje się w kopcach przykrytych warstwą słomy i suchej ziemi (podobnie jak na okres zimowy). Najlepiej jednak przechowywać je w piwnicach. Kiszonka znajdująca się w silosach zamkniętych nie wymaga dodatkowego zabezpieczenia. Silosy odkryte należy uszczelnić. Dobrze chronią doły wyłożone folią i szczelnie przykryte.
Zasady postępowania:
I. W rejonie skażonym promieniotwórczo
Bezpośrednio po wybuchu jądrowym, jako pierwsze do działania przystępują służby O.C. Osoby, które ukryły się w budowlach ochronnych nie powinny wychodzić na otwartą przestrzeń, do czasu otrzymania zezwolenia po odwołaniu alarmu. W razie zniszczenia schronu powinny one zastosować posiadane środki ochrony dróg oddechowych np. chustki, szmaty, ubrania, starać się wydostać z rejonu porażenia i przejść do miejsca wskazanego przez oddziały O.C. Pokonując skażony teren powinny, jednak zachować wszelkie środki ostrożności:
II. W rejonie zastosowania broni chemicznej
Oznaką zastosowania bojowych środków chemicznych, jest zmieniony, wyczuwalny zapach, zależny od tego, jaki środek został zastosowany. W powietrzu mogą pojawić się również obłoki przypominające dym, mgłę lub rozprzestrzeniający się gaz. Czasami bardzo trudno jest stwierdzić zastosowanie broni chemicznej, gdyż niektóre środki są całkowicie niewidoczne i niewyczuwalne. Ujawniają dopiero swoje szkodliwe działanie. Wszelkie działania w terenie skażonym bronią chemiczną, możliwe są tylko przy użyciu środków ochrony przed skażeniami. Należy dążyć do obejścia lub wyjścia z tego terenu.
Podczas działania w terenie skażonym trzeba;
III. W rejonie zastosowania broni biologicznej
Broń wykorzystująca chorobotwórcze bakterie, toksyny i wirusy do wywoływania epidemii chorób zakaźnych; do przenoszenia broni biologicznej mogą być używane np. pociski, bomby lotnicze, pojemniki z zakażonymi owadami. Oznakami użycia tego właśnie rodzaju broni są „głuche” wybuchy bomb, krople cieczy i duże odłamki w miejscach wybuchu, pojawienie się większej ilości gryzoni, insektów, kleszczy lub organizmów wcześniej niespotykanych na danym terenie.
W celu ochrony ludzi przed zakażeniami:
W celu uniknięcia epidemii w miejscach skażenia powinniśmy użyć maski przeciwgazowej typu wojskowego lub cywilnego.
IV. W rejonie wydostania się toksycznych środków przemysłowych
W przypadku wystąpienia skażenia należy zachowywać się spokojnie, przeciwdziałać panice i stosować się do zarządzeń porządkowych.
Osoby przebywające w terenie otwartym winny:
Osoby przebywające w pomieszczeniach, znajdujących się w rejonie zagrożenia winny:
V. W rejonie porażenia bronią klasyczną należy:
Awaria sieci wodociągowej – brak wody
W razie uszkodzenia lub wyłączenia dopływu wody, dostawy będą odbywać się beczkowozami. Czerpiąc wodę ze studni, wodociągu lub innego źródła należy upewnić się, że nie zawiera ona substancji trujących. Wodę należy nabierać do zamykanych naczyń lub wiader z pokrywą i kranem.
Brak elektryczności
W przypadku braku elektryczności należy:
Brak ogrzewania
W razie dłuższej awarii systemu grzewczego należy: